Schoolmelk door de jaren heen

SCHOOLMELK ER UIT - CAMPINA OP SCHOOL ER IN - MAAR VOOR HOE LANG NOG

Tijden veranderen, het is alweer bijna 85 jaar geleden toen in de 2e kamer

der staten generaal op 20 januari 1937 werd besloten schoolmelk te gaan verstrekken.

Dat besluit werd niet zomaar even genomen, eerst moest er degelijk onderzoek naar worden gedaan en of de noodzaak tot verstrekking wel gegrond was. ook de schoolarts werd om zijn mening gevraagd en de melkfabriek gecontroleerd of deze voldeed aan de hoge eisen van kwaliteit en hygiëne die werden gesteld aan de schoolmelk. In veel landen van Europa, zoals Engeland [ons grote voorbeeld], Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Frankrijk was de schoolmelk verstrekking al jaren ingeburgerd, en in Amerika al sinds het begin van de jaren 20. Hoogtijd dus om er in Nederland ook mee te starten.



In 1934 werd het Crisis Zuivelbureau in het leven geroepen, die in 1937 na het besluit der Staten Generaal, opdracht gaf voor het oprichten van een schoolmelkcomité, die alles in goede banen moest leiden zoals de aanvragen en verstrekking van de schoolmelkkaarten die op school konden worden gekocht voor 11 cent. De distributie was in handen van de melkfabriek die ook de subsidie ontving, 2 cent per liter, toen nog afkomstig van de gemeente voor het aantal geleverde flesjes

schoolmelk. Er werd gestart in de armste wijken van Rotterdam alwaar ook het idee was

ontstaan voor de schoolmelk levering in Nederland, waar als eerste de flesjes

schoolmelk werden uitgedeeld. Al gelijk was toen al besloten, dat voor gezinnen

die het bedrag niet konden betalen een regeling was getroffen al na de hoogte van het

inkomen, voor de armste was het zelfs gratis. de betaling dienden te worden voldaanaan de schoolmeester of juf die de administratie bijhield. De school maakte de totaal ontvangen bedragenweer over naar de gemeente, die op zijn beurt weer de melkfabriek betaalde. later werd de schoolmelkkaart ingevoerd die je bij diverse winkels kon kopen. Vandaag aan de dag sluiten de ouders via internet een abonnement af. schoolmelk was in die tijd alleen als vollemelk leverbaar met een flinke laag room er op. Eind jaren 50 werd de subsidie verstrekt door het rijk, en vanaf 1977 door de EEG, nu Europese Unie, die in het schoolmelk drinken een mooie aanleiding zag, om de Europese melkplas enigszins te doen verminderen.



Ik weet nog van uit mijn tijd,dat we de bestelkaarten van de schoolmelk in de bezorgnacht van maandag op dinsdag moesten meenemen, die lagen dan op de lege schoolmelkkratjes die weer mee retour gingen. Ik kon ook precies zien op de bestelkaarten hoeveel kinderen de melk gratis kregen, omdat de ouders het niet konden betalen, wat wel aangetoond moest worden. Wat mij toen opviel, dat in de zogenoemde duurdere wijken van Rotterdam, juist daar de meeste aanvragen voor gratis drinken waren aangemeld.


Dat de schoolmelk van vroeger met 7000.000 gebruikers, nu 110.000, waar het voor was bedoeld niet meer bestaat is wel duidelijk anno 2011 was het in eerste instantie bedoeld als een gezonde bijvoeding voor veel ondervoede schoolkinderen die in die tijd wel wat extra's konden gebruiken, en wat in ruime mate werd gesubsidieerd door de gemeente, later de regering en de Europese Unie, is het nu een luxe product geworden in allerlei varianten, inclusief bakjes fruit a 50 en 65 eurocent per stuk, [prijs 2011] die dan wel apart worden bezorgt bij de scholen. Bij de supermarkten streeft men al jaren naar zo min mogelijk leveranciers aan de deur, die "Gezonde Keuze" telt bij scholen blijkbaar niet meer, en geld er een ander belang als milieu namelijk, kinderen zo vroeg mogelijk met de merknaam campina te confronteren. Schoolmelk bestaat niet meer, vanaf nu is het "Campina op school" Of het nu een gezonde of commerciële keuze is ? uiteindelijk beslist de consument zelf wel wat het beste voor hem is. tenslotte gaat die ook met zijn tijd mee en de kinderen vandaag aan de dag, bepalen zelf wel wat ze lekker vinden of niet.



Schoolmelk is ondanks de vele ups en downs nog steeds een begrip in Nederland en zou zonder de Europese subsidie bijna niet mogelijk zijn. De onderlinge concurrentie tussen de zuivelfabrieken om schoolmelk te mogen leveren, denk hierbij aan de naam-merk bekendheid, die dan altijd ook op latere leeftijd wel blijft hangen, bestaat bijna niet meer. Veco Zuivel heeft het in 2006 nog wel geprobeerd met biologische schoolmelk, maar moest uiteindelijk toch weer afhaken mede door de administratieve chaos die was ontstaan. Ook nu is nog steeds de grote drijfveer" de naamsbekendheid" die campina aanzet om ondanks de hoge kosten van de productie, bezorging, promotie en administratie, toch schoolmelk te blijven leveren. Er zijn wel nieuwe concurrenten bijgekomen zoals, Arla en Danone, maar in 1998 stopte het toen genaamde FrieslandFood er mee en deed Groningen, Friesland en Drenthe sindsdien niet meer mee met het schoolmelkprogramma. Maar ook na 1998 zette de daling nog steeds gestaag door. Zou ooit de subsidie, die al is gehalveerd, er volledig van af gaan, wat al eerder aan de orde is geweest, betwijfel ik ten zeerste of campina er dan ook nog mee door zal gaan.



Ook de berg afval van de schoolmelkverpakking is een steeds grotere kostenpost voor de scholen die zelfs sommige schoolbesturen deed besluiten er mee te stoppen. De kosten worden veroorzaakt door het meer huren van afvalcontainers [kliko's] wat aardig inhakte op het schoolbudget. Ik zelf was in die tijd na veel overplaatsingen bij Sterovita Dordrecht gedetacheerd alwaar ook de schoolmelkdistributie van Zuid-Holland was gestationeerd. Bij melkunie had men besloten alle deelnemende scholen te voorzien van een afvalhouder en afvalzakken om daar de lege melkpakjes in te deponeren. Met de scholen werd de afspraak gemaakt dat zij de volle zakken op woensdag aan de stoeprand, of dicht daarbij, zouden neerzetten, vervolgens werden die dan opgehaald door de schoolmelkbezorger die zijn vracht afleverde bij een papiergroothandel in Vlaardingen die ze weer samenperste tot een enorme baal. Die balen werden dan uiteindelijk naar een Scandinavisch land verscheept, om aldaar weer verwerkt te worden tot allerlei gebruiksartikelen. De bedrijfsdirecteur van Sterovita Dordrecht de heer W. Hoofd, altijd zeer gedreven en bezig met zijn bedrijf, had het plan geopperd om een vuilniswagen met pers aan te schaffen voor het ophalen van de lege verpakkingen, op zich een prima idee maar omwille van valse concurrentie tegenover de vuilnis ophaalbedrijven, werd er geen vergunning voor verleend door de diverse gemeentes in het schoolmelk bezorggebied. Ook werd er in 1982 nog een proef gedaan met plastic zakjes als schoolmelkverpakking om op zo'n manier de afvalberg te reduceren, maar dat liep uiteindelijk ook op niets uit.


Ook de scholen die in eerste instantie positief waren met deze oplossing, werden al snel met ook de nadelen van zo'n enorme vuilniszak geconfronteerd. Meerdere kinderen die hun pakje niet geheel leeg hadden gedronken, gooide het pakje zo in de afvalzak die dan gaat lekken door het nog uitgestoken rietje, dan moet er weer extra worden schoongemaakt en als het warm was in de school verspreidde zich een enorme stank. Veel scholen eisen nu van de kinderen dat ze na het drinken van de melk hun pakje helemaal plat vouwen, voordat ze het mogen weggooien.


In 2010 maakten nog steeds ruim 110.000 kinderen op zo'n 3000 scholen gebruik van een schoolmelkabonnament. door alle rompslomp er omheen heerst er steeds minder animo op de scholen voor het drinken van schoolmelk, voornaamste argumenten zijn, het eerder genoemde afval, de trays en losse pakjes moeten verspreid worden over verschillende koelkasten, soms ook nog over twee filialen. Ook moeten ze op datum in de koelkasten, de oudste voor of bovenaan. Dit geldt voor alle soorten, wat de melk, drinkyoghurt en chocolademelk het uitdelen vaak bemoeilijkt, of een product is niet mee bezorgd, of te veel van geleverd wat ook weer problemen geeft met uitdelen, Te veel administratie en boze ouders vanwege abonnementen die niet kloppen om wat voor reden dan ook. veel scholen vinden het bovendien anno 2011 dat op de eerste plaats de verantwoordelijkheid bij de ouders ligt, om er op toe te zien dat hun kind voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.De tijden zijn sterk veranderd, overgewicht en snoepgedrag zijn nu deaccenten waar op gelet moet worden.


Al deze argumenten zijn natuurlijk ook bekend bij FrieslandCampina die daar zoals al eerder hier beschreven op in probeert te spelen met campina op school en campina fruit. Maar ondertussen heeft zich toch weer een nieuwe speler gemeld en niet zon kleintje ook, namelijk Danone, die denken een alternatief te hebben voor de traditionele schoolmelk namelijk de "Yoghurtshaker" de yoghurtshaker bevat meer eiwit dan een milkshake van McDonald's. 0% vet en echt fruit. De Danone yoghurt shakes worden per portie van 300 ml verkocht voor € 2.00 [aanbevolen verkoopprijs] gezien deze toch behoorlijke prijs, lijkt deze mij vooralsnog te hoog voor de basisscholen, daar zal campina dan ook weinig concurrentie van ondervinden maar voor het hoger onderwijs kan dat wel gevolgen gaan krijgen, maar zo als altijd, de consument beslist uiteindelijk zelf. De tijd zal leren of campinaop school met of zonder bakjes fruit, het gaat redden met steeds minder deelnemers en subsidie. Op den duur gaat het kostenplaatje zeker de doorslag geven.



Groetjes Hans. Geplaatst: 24 september 2011

Terug naar boven ↑