Melkrijder Piet Broos Oud Gastel

PIET BROOS - MELKRIJDER OUD GASTEL VERTELD OVER ZIJN TIJD BIJ DE MELKFABRIEK

Mijn naam is Piet Broos, geboren in Oud Gastel in 1948


Ik ben begonnen met chauffeuren voor de toenmalige VACCA een melkfabriek die toen gecondenseerde melk in blikjes maakte, op 25 december 1969 Als jong broekje van amper 19 jaar begonnen als chauffeur op de bussenmelk ophaaldienst, en dit op route 13, hier waren ongeveer 80 boeren die melk leverden op deze route en na 2 keer met een ervaren rijder op deze route moest ik het zelf kunnen.


In de tussentijd dat ik als rijder op deze fabriek in Oud Gastel heb gewerkt is de fabriek meerdere keren van eigenaar veranderd.De namen van de eigenaren van de melkfabriek waaronder ik gereden heb zijn;


VACCA, een combinatie van Nederlandse en Belgische eigenaren. Toen werd er melkpoeder voor kalveren gemaakt van afgeroomde melk en de room reeds verwerkt tot gecondenseerde melk in blik. Hollandia; Een samengaan van diverse melk en kaasfabrieken in Nederland in Oud Gastel ging men voledig over op het produceren van gecondenseerde melk en werd de overtollige melk afgevoerd en verwerkt.Nestlé, dit was een Zwitserse eigenaar. Daarna kwam Menken Landbouw.Als laatste is de fabriek overgenomen door Campina, maar toen was ik geen medewerker meer van de melkfabriek.

Bij de Menken Landbouw tijd is de melkophaling van bussen naar de RMO gegaan en zat het er voor de meeste eigen rijders de tijd er op, voor ons als rijder van ML was het ook omschakelen van ophalen melk naar distribueren naar de melkboeren en de winkels. Toen dit geautomatiseerd is en men met containers ging werken en dit werd uitbesteed naar vrije rijders zoals firma Geerts, firma Kop en de firma Geense was ook dit voor ons gedaan en konden we blijven en in de fabriek gaan werken, maar als (vrije) jongen was dit voor mij niets en ben ik van baan veranderd en in de bouw gaan werken.

Wij waren met een 10-tal chauffeurs in de tijd van de melkbussen ophaaldienst

Hun namen zijn als ik me niet vergis de volgende met de +/- geboorte en overleden datums.


1e Lodewijk (Lowie) de Ruijter * +/- 1915, † tussen 1980-1990 +/- 85 jaar te Oud en Nieuw Gastel 2e Johannes (Janus) van Oers * +/- 1915, † tussen 1970-1975 +/- 65 jaar te Oud en Nieuw Gastel 3e Petrus (Piet) de Bruijn * +/- 1942, † tussen 1974-1975 +/- 33 jaar te Roosendaal

4e Christoffel (Christ) van Loenhout * +/- 1942, † +/- 60 jaar oud te Roosendaal

5e Adriaan (Ad) Derene * +/- 1950, † +/- 1995 45 jaar oud te Oud Gastel

6e Adriaan (Ad) Buckens* +/- 1946, † +/- 1986 40 jaar oud te Oud en Nieuw Gastel

7e Johannes (Jan) Schrauwen * +/- 1944, † +/- 2006 63 jaar oud te Rucphen

8e Marinus (Ries) van Kalmthout *+/- 1939 nu 75 jaar en wonende te Schijf

9e Theodoor (Theo) Balemans * +/- 1941 nu 73 jaar en wonende te Schijf.

10e Petrus (Piet) Broos * 1948 en nu 66 jaar en wonende te Roosendaal

Van Fred van den Kieboom Gem archivaris te Tholen, ontving ik nog deze aanvulling + 2 foto's van:Pieter Jansen uit Poortvliet, die vanaf 1921 al bekend stond als melkrijder voor "VACCA"

Ook waren er in die tijd eigen rijders die melk ophaalden bij de boeren.


De Gebroeders Augustijn uit Wouw met 2 wagens, een van de gebroeders is bij het ophalen in +/- 1975 omgekomen (treinbotsing omstreeks 1972-73)

Firma van Ostaaien uit Rucphen; Man en Vrouw samen die de melkbussen ophaalden kregen een zwaar ongeval (geen doden)

Firma Kop uit Kruisland; Haalden eerst melkbussen op en zijn later verder gegaan met melk distrubutie naar de melkboeren winkels en met meerdere RMO's .

Ook waren er diverse boeren uit de omtrek die melk van hunzelf en de buren naar de fabriek toebrachten, eerst nog met paard en wagens (heb ik zelf nog meegemaakt) en later met tractoren, de namen van enkele weet ik nog bv. Janus Aanraad en dhr. Mulders, Piet Bartelen als melkbussen ophaler komt van +/- 1960 hij haalde in het buitengebied van Oud Gastel bij diverse boeren de melk op.[zie foto's melkfabriek Oud Gastel] Maar van de anderen weet ik de namen niet meer.

De melkophaal routes die we zelf deden waren;


Route 10, met een DAT Torpedo met oplegger (zonder stuurbekrachtiging), Oud Gastel - Oudenbosch - Standaarbuiten - Hoeven en Fijnaart. In het voorjaar als de kalveren geboren waren een kleine 12000 liter melk s'morgens en s' avonds ( de bussen soms 3 hoog), hoe zwaarder deze op de zwanenhals werd beladen hoe makkelijker hij ging sturen, dit ding was niet stuk te krijgen, een van de collega's kwam zelfs thuis terwijl de motor op de vooras lag omdat de ophangbouten waren afgebroken. Route 13, met een Mercedes 11-13 en aanhanger, Rucphen- Zundert- Klein Zundert- Achtmaal en Schijf in het voorjaar als de kalveren geboren waren een kleine 20000 liter melk s'morgens en s' avonds ( de bussen 2 hoog en soms 3 hoog). Hier is ook nog even een Scania (S76) ingehuurd tijdens het stuk zijn van de Mercedes.

Route 16, eerst met een DAF A60 en doordat er steeds meer melk op die route kwam later met een Mercedes 13-19 als verlengde bakwagen met een laad vermogen van 16 ton, Steenbergen- Nieuw Vosmeer- St. Philipsland- Anna Jacobapolder- De Heen- Dinteloord en Stampersgat, in het voorjaar 2 maal daags 11000 tot 12000 liter melk, hier was een boer in Anna Jacobapolder waar we de eerste melk laden die 30 tot 35 volle bussen in de waterkoeling had staan, dat je daar deze bussen uit de waterbak moest halen en op de wagen gooien tot 1.25 m1 hoog was je gelijk kapot en dan moest je nog heel de route rijden met meestal een nat kruis van het water uit de bak.Het hoeft geen betoog dat de meeste van de wegen waar we op reden in de polders lagen en dat die niet overal even breed waren, het is meerdere keren voorgekomen dat we doordat we uit moesten wijken we in de berm vast kwamen te zitten of zelfs in de sloot gleden. Als we de vrachtwagen van de graan en meelhandel tegenkwamen (altijd zelfde dag en uur) was het sport wie het eerste bij een dam was zodat je "veilig" was de ander moest dan maar zien er voorbij te komen. Maar als er wat gebeurde waren we altijd bereid om elkaar te helpen waar mogelijk, zelfs als een boerin aan het eind van de polder aan de straat je aanhield om te helpen bij de geboorte van een kalf als de boer zelf ergens op het land of niet te bereiken was.Er was ook een tankauto met aanhanger, een Mercedes 16-33 waar in totaal 30000 liter melk mee vervoerd kon worden en we om de beurt mee op stap gingen en bv. room ophaalden in Bolsward, Sneek en Joure (Friesland) en taptemelk daar naar toe brachten, ook haalden we dagelijks de melk op die in Goes was opgehaald door de eigen rijder daar uit de beurt en afgeleverd aan het melkstation Goes, dat was gemiddeld per jaar elke dag een 25000 tot 30000 liter melk, in het voorjaar soms 3 keer per 2 dagen en in de slappe tijd om de andere dag een vracht.

Toen de RMO's kwamen was het in eerste instantie dat de melk met een opzettank op de Mercedes 11-13 werd opgehaald(tussen de melkbussenroutes ophalen in, lege bussen eraf ,tank erop, dan tank er weer af en lege bussen er weer op , datging maar even goed tot dat er te veel melktanks bij de boeren kwamen en toen is door de fabriek besloten om de melkophaling met RMO's uit gaan besteden en kwam er voor de eigen rijders binnen 2 jaar een einde aan het melk ophalenbij de boeren.

Via een man uit Leiderdorp (woont in de buurt bij mijn zoon) en waar ik in gesprek mee kwam, ben ik achter de site gekomen, www.melkvervoervanvroegertotnu.nl van de heer Hans Klingenberg.Na hierop gekeken te hebben ben ik eens gaan kijken waar mijn vroegere collega's allemaal gebleven waren, van een paar wist ik dat deze overleden waren door ouderdom of omdat deze overleden tijdens mijn dienstverband bij de melkfabriek, maar dat er maar 3 meer leven uit deze groep heeft me tocht verrast en ben ik op zoek en op bezoek geweest bij een van hen (Theo Balemans) om te horen hoe het hem vergaan was na het afstoten van de eigen rijders.


Hij kon mij vertellen dat de andere overlevende Ries van Kalmthout ook ziek was en wellicht niet lang meer te leven had.Bij navraag kwam naar voor dat vele van de rijders waaronder ook vrije rijders bezweken zijn aan diverse vormen van nierfalen, dus het melkbussen sjouwen was niet zo een goed beroep.Theo was een half jaar eerder dan ik ook vertrokken en naar de bouw gegaan en Ries was op het boerenbedrijf van zijn vader verder gegaan, de rest van de jongens was op de fabriek blijven werken in diverse banen.


Op de oude foto's, op de site van Hans, is de melkfabriek nog te zien met de hoge schoorsteen, dat deze tijdens een storm in 1973 omwaaide en boven op het laboratorium en op de melkontvangst viel en er daarbij geen gewonden of doden zijn gevallen is de oorzaak dat een kwartier voordat hij omviel de laatste melkbussen waren geschoond en weer waren opgeladen en de personen die daar werkten een bakje koffie waren gaan doen samen met de laboranten en de chauffeurs in de kantine van de fabriek.Dat er tijdens het werk en daarna door de chauffeurs veel lol werd getrapt en we een hechte groep (ook met de eigen rijders hierbij) waren staat me nog steeds bij, ook dat we meerdere malen ongevallen hebben meegemaakt waardoor er gewonden (en doden) zijn gevallen en we elkaar dan konden opvangen is een goed ding geweest.


Piet Broos - Roosendaal


Groetjes Hans, Geplaatst: 14 juli 2014.

Piet stuurde mij eind april 2017 o.a deze prachtige luchtfoto, zijn tekst hierbij is:De luchtopname is van, in de 2e wereldoorlog hier zie je nog dat de “VACCA” een eigen wielerbaantje had' en volgens mijn vader, werd hier druk gebruik van gemaakt.

Chauffeur- eigenaar Pieter Jansen uit Poortvliet, poserend bij zijn Ford AA tandemas omstreeks 1920.De houten cabine is van eigen makelarij van J. Elenbaas, wat in die jaren ook zeer gebruikelijk was,

DAF Torpedo met de zwanenhals oplegger die werd gebruikt om melkbussen op te halen (op de zogenaamde route 10), ik heb hier zelf ook nog mee gereden deze DAF’s waren niet stuk te krijgen (kwam zelfs thuis met de motor op de vooras bij afgebroken ophangbouten), deze wagen heeft gereden van +/- 1958 tot +/- 1978. Waar hij hier voor gebruikt werd weet ik niet zeker maar ik denk bij gelegenheid optocht van 750 jarig bestaan van Oud Gastel in 1975 als uitbeelding van oude beroepen (kaasmakers).

Fotoshow Oud Gastel 40x

Fotoshow advertenties Oud Gastel 81x

Terug naar boven ↑